← Mevzuat · Ana sayfa
Kapsam
Bu Standart, raporlama döneminden sonraki olayların muhasebeleştirilmesinde ve açıklanmasında uygulanır.
Tanımlar
Aşağıdaki terimler bu Standartta, karşılarında belirtilen anlamlarıyla kullanılmıştır:
Raporlama döneminden sonraki olaylar: Raporlama dönemi sonu ile finansal tabloların yayımlanması için onaylandığı tarih arasında işletmenin lehine ya da aleyhine meydana gelen olaylardır. Bu kapsamda iki tür olay tanımlanabilir:
(a) Raporlama dönemi sonu itibarıyla mevcut olan durumları teyit eden olaylar (raporlama döneminden sonraki düzeltme gerektiren olaylar) ve
(b) Raporlama döneminden sonra ortaya çıkan durumları gösteren olaylar (raporlama döneminden sonraki düzeltme gerektirmeyen olaylar).
Finansal tabloların yayımlanması için onaylanma süreci; yönetimin yapısına, finansal tablolar hazırlanırken ve yayımlanabilir duruma getirilirken uyulması gereken yasal yükümlülüklere ve izlenen prosedürlere bağlı olarak farklılık gösterir.
Bazı durumlarda işletmenin finansal tablolarını, yayımlandıktan sonra onaylaması için hissedarlara sunması gerekir. Bu tür durumlarda finansal tabloların yayımlanması için onaylandığı tarih, hissedarların finansal tabloları onayladığı tarih değil, finansal tabloların yayımlandığı tarihtir.
Örnek
İşletme yönetimi, 31 Aralık 20X1 tarihinde sona eren yıllık hesap dönemine ait finansal tabloların taslak halini 28 Şubat 20X2 tarihinde hazırlamıştır. 18 Mart 20X2 tarihinde, yönetim kurulu söz konusu finansal tabloları incelemiş ve yayımlanması için onaylamıştır. İşletme, kârını ve diğer bazı finansal bilgilerini 19 Mart 20X2 tarihinde kamuya açıklamıştır. Finansal tablolar, 1 Nisan 20X2 tarihinde hissedarların ve diğer tarafların erişimine açılmıştır. Hissedarlar finansal tabloları 15 Mayıs 20X2 tarihli yıllık genel kurul toplantısında onaylamış ve finansal tablolar, 17 Mayıs 20X2 tarihinde ilgili düzenleyici kuruluşa iletilmiştir.
Bu durumda, finansal tabloların yayımlanması için onaylandığı tarih, 18 Mart 20X2’dir (diğer bir ifadeyle, yönetim kurulunun finansal tabloları yayımlanması için onayladığı tarihtir).
TMS 10
Bazı durumlarda işletme yönetiminin, finansal tabloları onaylaması için (yalnızca icracı olmayan yöneticilerden oluşan) bir gözetim kuruluna sunması gerekir. Bu tür durumlarda finansal tabloların yayımlanması için onaylandığı tarih, işletme yönetiminin finansal tabloları gözetim kuruluna sunulması için onayladığı tarihtir.
Örnek
Mart 20X2 tarihinde işletme yönetimi, finansal tabloları işletmenin gözetim kuruluna sunulması için onaylamıştır. Gözetim kurulu yalnızca icracı olmayan yöneticilerden oluşmakta olup, kurulda çalışanların ve işletme dışı diğer çıkar gruplarının temsilcileri yer alabilmektedir. Gözetim kurulu, finansal tabloları 26 Mart 20X2 tarihinde onaylamıştır. Finansal tablolar, 1 Nisan 20X2 tarihinde hissedarların ve diğer tarafların erişimine açılmıştır. Hissedarlar finansal tabloları 15 Mayıs 20X2 tarihli yıllık genel kurul toplantısında onaylamış ve finansal tablolar, 17 Mayıs 20X2 tarihinde ilgili düzenleyici kuruluşa iletilmiştir.
Bu durumda, finansal tabloların yayımlanması için onaylandığı tarih 18 Mart 20X2’dir (diğer bir ifadeyle, yönetimin finansal tabloları gözetim kuruluna sunulması için onayladığı tarihtir).
Raporlama döneminden sonraki olaylar, kâr tutarının veya diğer bazı finansal bilgilerin kamuya açıklanmasından sonra meydana gelmiş olsa dahi, finansal tabloların yayımlanması için onaylandığı tarihe kadar gerçekleşen tüm olayları kapsar.
Finansal tablolara alma ve ölçüm
Raporlama döneminden sonraki düzeltme gerektiren olaylar
İşletme, raporlama döneminden sonraki düzeltme gerektiren olayların etkilerini yansıtmak amacıyla finansal tablolara almış olduğu tutarları düzeltir.
Aşağıdakiler işletmenin finansal tablolara almış olduğu tutarları düzeltmesini ya da daha önce finansal tablolara alınamamış olan kalemlerin tablolara alınmasını gerektiren, raporlama döneminden sonraki düzeltme gerektiren olaylara örnek olarak verilebilir:
(a) Raporlama dönemi sonu itibarıyla işletmenin mevcut bir yükümlülüğünün bulunduğunu teyit eden bir davanın raporlama döneminden sonra sonuçlanması. Bu durumda işletme, TMS 37 Karşılıklar, Koşullu Borçlar ve Koşullu Varlıklar uyarınca söz konusu davayla ilgili olarak daha önce finansal tablolarına almış olduğu karşılık tutarını düzeltir ya da finansal tablolarına yeni bir karşılık yansıtır. Dava sonucu, TMS 37’nin 16’ncı paragrafına göre dikkate alınması gereken ek bir kanıt sağladığından, işletmenin bu durumu yalnızca şarta bağlı bir yükümlülük olarak açıklaması yeterli değildir.
(b) Raporlama dönemi sonu itibarıyla bir varlığın değer düşüklüğüne uğradığını veya söz konusu varlık için daha önce finansal tablolara alınmış olan değer düşüklüğü tutarının düzeltilmesi gerektiğini gösteren bilginin raporlama döneminden sonra elde edilmesi. Örneğin:
(i) Raporlama döneminden sonra müşterinin iflas etmesi, genellikle, müşterinin raporlama dönemi sonu itibarıyla kredi değer düşüklüğüne uğramış olduğunu gösterir,
(ii) Raporlama döneminden sonra gerçekleşen stok satışları, ilgili stokların raporlama dönemi sonundaki net gerçekleşebilir değeri hakkında kanıt sağlayabilir.
(c) Raporlama dönemi sona ermeden satın alınan varlıklara ilişkin maliyetlerin veya raporlama dönemi sona ermeden satılan varlıklardan elde edilen gelirlerin, raporlama döneminden sonra belirlenmesi.
(d) İşletmenin raporlama dönemi sonu itibarıyla, bu tarihten önce meydana gelen olaylar nedeniyle kâr paylaşımı veya ikramiye ödemesi yapmaya yönelik yasal veya zımni kabulden doğan bir yükümlülüğünün bulunması durumunda, bu tür ödemelere ilişkin tutarların raporlama döneminden sonra belirlenmesi (bakınız: TMS 19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar).
(e) Finansal tabloların doğru olmadığını gösteren hile veya hataların ortaya çıkarılması.
TMS 10
Raporlama döneminden sonraki düzeltme gerektirmeyen olaylar
İşletme, raporlama döneminden sonraki düzeltme gerektirmeyen olayları yansıtmak amacıyla finansal tablolarına almış olduğu tutarlarda herhangi bir düzeltme yapmaz.
Yatırımların gerçeğe uygun değerlerinde, raporlama dönemi sonu ile finansal tabloların yayımlanması için onaylandığı tarih arasında meydana gelen bir düşüş, raporlama döneminden sonraki düzeltme gerektirmeyen olaylara örnek olarak verilebilir. Gerçeğe uygun değerde meydana gelen söz konusu düşüş genelde yatırımların raporlama dönemi sonundaki durumu ile ilgili olmayıp, daha sonra ortaya çıkan koşulları yansıtır. Dolayısıyla, işletme bu yatırımlara ilişkin olarak finansal tablolara almış olduğu tutarları düzeltmez. Benzer şekilde işletme, raporlama dönemi sonu itibarıyla yatırımlara ilişkin olarak açıklamış olduğu tutarları güncellemez, bununla birlikte işletmenin 21’inci paragraf uyarınca ek açıklama yapması gerekebilir.
Temettüler
İşletmenin, raporlama döneminden sonra özkaynak aracı hamillerine (TMS 32 Finansal Araçlar: Sunum’da tanımlanan şekilde) temettü dağıtımı yapacağını ilan etmesi durumunda, işletme bu temettüleri raporlama dönemi sonunda bir yükümlülük olarak finansal tablolara almaz.
Temettü ilanının, raporlama döneminden sonra ancak finansal tabloların yayımlanması için onaylandığı tarihten önce yapılması durumunda bu temettüler, raporlama dönemi sonunda bir yükümlülük olarak finansal tablolara alınmaz. Çünkü raporlama dönemi sonu itibarıyla herhangi bir yükümlülük bulunmaz. Bu tür temettüler, TMS 1 Finansal Tabloların Sunuluşu’na göre dipnotlarda açıklanır.
İşletmenin sürekliliği
Yönetimin, raporlama döneminden sonra, işletmeyi tasfiye etme veya işletmenin ticari faaliyetine son verme niyetinin olduğuna ya da bunları yapmak dışında gerçekçi bir alternatifinin bulunmadığına karar vermesi durumunda işletme, finansal tablolarını işletmenin sürekliliği esasına göre hazırlamaz.
Faaliyet sonuçlarında ve finansal durumda raporlama döneminden sonra meydana gelen bozulmalar, işletmenin sürekliliği varsayımının geçerliliğini koruyup korumadığının gözden geçirilmesine ihtiyaç olduğunu gösterebilir. İşletmenin sürekliliği varsayımının geçerliliğini yitirmesi durumunda, ortaya çıkan etki oldukça yaygın olduğundan, bu Standart, muhasebenin temel varsayımlarına göre finansal tablolara alınan tutarlarda bir düzeltme yapmak yerine muhasebe esasında temel bir değişikliğe gitmeyi zorunlu kılar.
TMS 1, aşağıdaki durumların varlığı halinde yapılması gerekli açıklamaları düzenler:
(a) Finansal tabloların işletmenin sürekliliği esasına göre hazırlanmaması ya da
(b) Yönetimin, işletmenin sürekli olarak faaliyetlerini devam ettirebilmesini ciddi şekilde şüpheli hale getirebilecek olay veya koşullarla ilgili önemli belirsizliklerin farkına varması. Açıklama yapılmasını gerektiren olay veya koşullar, raporlama döneminden sonra ortaya çıkabilir.
Açıklamalar
Finansal tabloların yayımlanması için onaylandığı tarih
İşletme, finansal tabloların yayımlanması için onaylandığı tarihi ve bu onayın kim tarafından verildiğini açıklar. İşletmenin ortaklarının veya diğer tarafların finansal tabloları yayımlandıktan sonra değiştirme yetkisi varsa, işletme bu hususu açıklar.
Finansal tablolar, finansal tabloların yayımlanması için onaylandığı tarihten sonra meydana gelen olayları yansıtmadığından, finansal tablo kullanıcıları tarafından bu tarihin bilinmesi önemlidir.
Raporlama dönemi sonu itibarıyla mevcut olan durumlara ilişkin açıklamaların güncellenmesi
Raporlama dönemi sonu itibarıyla mevcut olan durumlar hakkında raporlama döneminden sonra bilgi elde etmesi halinde işletme, bu yeni bilgiler ışığında söz konusu durumlarla ilgili açıklamaları günceller.
Bazı durumlarda raporlama döneminden sonra elde edilen bilgiler finansal tablolarına almış olduğu tutarları etkilemese bile işletmenin, bu bilgilerin etkilerini yansıtmak amacıyla finansal tablolarındaki açıklamaları
TMS 10
güncellemesi gerekir. Açıklamaların güncellenmesi gerektiğinin bir örneği, raporlama dönemi sonu itibarıyla mevcut olan şarta bağlı bir yükümlülüğe ilişkin kanıtın, raporlama döneminden sonra elde edilmesidir. İşletme, TMS 37 uyarınca bir karşılık ayırmanın veya ayrılmış olan karşılığın tutarında bir değişikliğe gitmenin gerekli olup olmadığını değerlendirmenin yanı sıra, yeni kanıt ışığında söz konusu şarta bağlı yükümlülüğe ilişkin açıklamalarını günceller.
Raporlama döneminden sonraki düzeltme gerektirmeyen olaylar
Raporlama döneminden sonraki düzeltme gerektirmeyen olayların önemli olması durumunda, bunların açıklanmamasının, genel amaçlı finansal tabloların asli kullanıcılarının belirli bir raporlayan işletme hakkında finansal bilgi sağlayan finansal tablolara dayanarak verecekleri kararları makul ölçüde etkilemesi beklenebilir. Bu nedenle işletme, raporlama döneminden sonraki düzeltme gerektirmeyen olayların önemli her bir sınıfı için aşağıdaki bilgileri açıklar:
(a) Olayın niteliği ve
(b) Olayın tahmini finansal etkisi veya böyle bir tahminin yapılamadığına ilişkin bir ifade.
Aşağıdakiler, genellikle açıklama yapılmasını gerektiren raporlama döneminden sonraki düzeltme gerektirmeyen olaylara örnek olarak verilebilir:
(a) Raporlama döneminden sonraki önemli bir iş birleşmesi (TFRS 3 İşletme Birleşmeleri, bu tür durumlarda belirli açıklamaların yapılmasını zorunlu kılar) veya önemli bir bağlı ortaklığın elden çıkarılması,
(b) Bir faaliyetin durdurulmasına yönelik bir planın açıklanması,
(c) Önemli varlık alımları, varlıkların TFRS 5 Satış Amaçlı Elde Tutulan Duran Varlıklar ve Durdurulan Faaliyetler uyarınca satış amaçlı elde tutulan olarak sınıflandırılması, varlıklara yönelik diğer elden çıkarmalar veya önemli varlıkların devlet tarafından kamulaştırılması,
(d) Raporlama döneminden sonra önemli bir üretim tesisinin yangın sonucu tahrip olması,
(e) Önemli bir yeniden yapılandırmanın duyurulması veya uygulanmaya başlanması (bakınız: TMS 37),
(f) Raporlama döneminden sonraki önemli adi pay işlemleri veya potansiyel adi pay işlemleri (TMS 33 Hisse Başına Kazanç, bu tür işlemlerin sermayeye ekleme yapılmasını veya bedelsiz sermaye artırımını, payların bölünmesini veya payların birleştirilmesini gerektirdiği durumlar dışında (tüm bu durumlarda TMS 33 uyarınca düzeltme yapılması gerekir), işletmenin bu tür işlemler hakkında açıklama yapmasını zorunlu kılar),
(g) Raporlama döneminden sonra varlık fiyatlarında veya döviz kurlarında normal olmayan büyüklükte değişikliklerin meydana gelmesi,
(h) Cari ve ertelenmiş vergi varlık ve yükümlülükleri üzerinde önemli bir etki doğuracak şekilde raporlama döneminden sonra yürürlükteki vergi oranlarında veya vergi kanunlarında değişiklik yapılması veya değişiklik yapılacağının duyurulması (bakınız: TMS 12 Gelir Vergileri),
(i) Örneğin önemli bir garantinin verilmesi nedeniyle, önemli taahhütlere girilmesi veya önemli şarta bağlı yükümlülüklerin doğması,
(j) Tamamen raporlama döneminden sonra meydana gelen olaylar sonucunda önemli bir davanın başlaması.
Yürürlük tarihi
Bu Standart, 1 Ocak 2006 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanır.
23A TFRS 13 Gerçeğe Uygun Değer Ölçümü, 11’inci paragrafı değiştirmiştir. TFRS 13 uygulandığında söz konusu değişiklik de uygulanır.
23B TFRS 9 Finansal Araçlar (2017 Sürümü), 9’uncu paragrafı değiştirmiştir. TFRS 9 uygulandığında söz konusu değişiklik de uygulanır.
23C Haziran 2019’da yayımlanan Önemli Tanımı (TMS 1 ve TMS 8’de Yapılan Değişiklikler), 21’inci paragrafı değiştirmiştir. Bu değişiklik, 1 Ocak 2020 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemleri için ileriye yönelik olarak uygulanır. Erken uygulamaya izin verilmektedir. Erken uygulama halinde bu husus dipnotlarda açıklanır. Önemli tanımına ilişkin TMS 1’in 7’nci paragrafı ile TMS 8’in 5 ve 6’ncı paragraflarındaki değişiklikler uygulandığında söz konusu değişiklik de uygulanır.